قیمت ها در بورس

در هر بازاری که فعالیت نماییم، همواره دنبال قیمت دارایی خود هستیم و از روی بالا و پایین رفتن قیمت متوجه می شویم که دارایی ما چه ارزشی در شرایط فعلی دارد. عامل مهم و تاثیر گذار بر روی قیمت در تمامی بازارها، عرضه و تقاضا می باشد. زمانی که تقاضا برای یک کالا و یا دارایی افزایش می یابد ، دارندگان آن دارایی تمایل به نگهداری آن دارند و این افزایش تقاضا باعث می گردد، صاحبان دارایی قیمت بالاتری را برای دارایی خود مطالبه نمایند. این امر خود به خود باعث افزایش قیمت میگردد. از سوی دیگر زمانی که یک دارایی به دلیل کیفیت نامطلوب یا دلایل مشابه اقبال عمومی خود را ازدست می دهد و سرمایه گذاران تمایلی به سرمایه گذاری در آن ندارند، رفته رفته از قیمت آن کاسته می شود. در این بین دارندگان دارایی برای اینکه ارزش دارایی خود را حفظ کرده و از ضرر و زیان خود جلوگیری کنند تمایل به فروش دارایی خود با قیمت پایینتر دارند و همه این موارد دست به دست هم می دهد تا قیمت دارایی افت یابد.

در بورس نیز قیمت سهام بر اساس عرضه و تقاضا تعیین می گردد. زمانی که متقاضی برای یک سهم بالا باشد قیمت رشد کرده و برعکس در زمانی که عرضه کنندگان افزایش یابند، قیمت سهم با کاهش مواجه می گردد. در بورس به دلیل اینکه قیمت سهام بیش از اندازه افزایش یا کاهش نیابد و این افزایش و کاهش با حجم معاملات مناسب و بالا صورت گیرد، دامنه نوسان قیمت تعبیه شده است. در بازار سرمایه ایران قیمت یک سهم در شرایط عادی در بازار بورس و فرابورس نمی تواند بیش از  درصد نسبت به قیمت پایانی روز گذشته خود نوسان کند. به عنوان مثال قیمت سهمی که دیروز 100 تومان بوده، امروز نهایتا می تواند تا 105 تومان یا 95 تومان معامله گردد . دامنه نوسان قیمت باعث می گردد از افزایش و کاهش آنی و غیر قابل کنترل جلوگیری گردد.

زمانی که یک سهم با افزایش تقاضا مواجه می گردد، قیمت آن با رشد مواجه شده و در بالاترین قیمت قابل معامله در آن روز یعنی +5 درصد مورد معامله قرار می گیرد. زمانی که سهم در سقف قیمتی مجاز معامله گردد و تعداد تقاضا کنندگان بیش از عرضه کنندگان گردد، اصطلاحا گفته می شود که سهم دچار صف خرید گردیده است، به عبارتی صف خرید زمانیست که سهم در بالاترین قیمت مجاز آن روز یعنی +5 درصد معامله شده و تعداد خریداران بیش از اندازه بالا باشد (به هنگام صف خرید بالاترین قیمت برای آن سهام در معاملات بورس آن روز رخ می دهد). حالت عکس این قضیه صف فروش می باشد که در آن تعداد فروشندگان در کف قیمتی مجاز آن روز یعنی 5- درصد به شدت بالا باشد (به هنگام صف فروش پایین ترین قیمت برای آن سهام در معاملات بورس آن روز رخ می دهد).

عرضه های اولیه به عنوان یکی از کم ریسک ترین و جذابترین گزینه های سرمایه گذاری در بورس همواره با استقبال گسترده علاقه مندان همراه می گردد. این امر موجب می شود که سهم با رشد قیمت روبرو شده و در سقف قیمت مجاز روزانه معامله گردد. افرادی که تمایل به خرید آن عرضه اولیه را دارند می بایست در ابتدای زمان پیش گشایش بازار یعنی ساعت 8.30 دقیقه، سفارش خرید خود را وارد سیستم معاملاتی کرده و منتظر بمانند تا فروشنده سهم اقدام به فروش کند. با توجه به اینکه در روز های اول پس از عرضه اولیه، عموما سهم های عرضه اولیه فروشنده ای ندارند، شانس رسیدن خریداران به سهم بسیار اندک می باشد. پس از گذشت چند روز از زمان عرضه، رفته رفته تعداد فروشندگان افزایش یافته و این امر موجب میگردد تا صف خرید سهم رفته رفته کاهش یافته و سرانجام میزان تقاضا با عرضه به تعادل رسیده و قیمت سهم نیز به موازات آن به تعادل برسد. در این هنگام خریداران به راحتی میتوانند سهام آن عرضه اولیه را خریداری کرده و در صورتی که آن شرکت از لحاظ عملکردی و سودآوری شرایط مناسبی داشته باشد یک بار دیگر می تواند با رشد قیمتی مواجه گردد.

در نهایت می توان اینگونه جمع بندی نمود که عامل اصلی افزایش یا کاهش قیمت، عرضه و تقاضا می باشد و سهامی که با افزایش تقاضا مواجه گردد قیمت آن رشد نموده و برعکس با افزایش عرضه دچار کاهش قیمت می گردد.